Ławki Pamięci – pamięć o wyjątkowych Zabrzanach pozostaje z nami
Ponad 20 ławek w Parku Miejskim w Zabrzu otrzymało nowe znaczenie. Na ich oparciach pojawiły się tabliczki przypominające osoby związane z historią i życiem miasta. To ludzie, którzy pozostawili po sobie trudny do zastąpienia ślad. Teraz ich historie mogą poznać także kolejne pokolenia zabrzan.
Park Miejski to miejsce, w którym mieszkańcy spacerują, odpoczywają i spotykają się od pokoleń. Od teraz podczas spaceru można zatrzymać się a nawet usiąść na jednej z ławek pamięci i dowiedzieć się czegoś o człowieku, którego nazwisko zostało na niej zapisane. To właśnie na tym pomyśle opiera się projekt zainicjowany przez Urszulę Potykę i Dariusza Walerjańskiego.
Na ponad 20 ławkach pojawiły się tabliczki przypominające postacie związane z Zabrzem. Nie chodzi jednak wyłącznie o upamiętnienie nazwiska. Każda z tych osób była częścią historii miasta. Niektórzy działali na rzecz jego rozwoju, inni związani byli z kulturą, nauką, czy życiem społecznym. Łączy ich jedno – pozostawili po sobie ślad, którego nie sposób zastąpić. Ławka staje się więc czymś więcej niż elementem parkowej infrastruktury. Jest małym, codziennym miejscem pamięci.
Oficjalna prezentacja projektu odbyła się 27 września 2026 roku, przed mszą z okazji 104. rocznicy nadania Zabrzu praw miejskich w kościele św. Kamila w Zabrzu. W Parku Miejskim spotkali się zaproszeni goście, a także rodziny i przyjaciele osób, które zostały w ten sposób upamiętnione. Był to szczególny moment. Dla wielu osób nazwisko na tabliczce nie jest bowiem tylko fragmentem historii miasta. To imię człowieka, którego znali, z którym pracowali, przyjaźnili się albo którego obecność pamiętają z codziennego życia Zabrza.
Ławki pamięci nie są nowym pomysłem. W wielu europejskich miastach od dziesięcioleci są wykorzystywane jako forma upamiętniania ludzi związanych z konkretnym miejscem. Szczególnie mocno tradycja ta rozwinęła się w Wielkiej Brytanii, gdzie pamiątkowe ławki można znaleźć w parkach, ogrodach, przy promenadach czy na terenach zielonych. Ich siła tkwi w prostocie. Nie są pomnikami, które trzeba specjalnie odwiedzać. Są częścią codziennego życia. Można na nich usiąść, odpocząć, porozmawiać. A przy okazji przeczytać nazwisko i choć na chwilę zatrzymać się przy historii konkretnego człowieka.
.
Ławki to dopiero początek. Wkrótce uruchomiona zostanie również strona internetowa poświęcona osobom upamiętnionym w Parku Miejskim. Będzie można na niej znaleźć ich sylwetki, historie i informacje o związkach z Zabrzem. Dzięki temu parkowa ławka będzie tylko punktem wyjścia. Jedna tabliczka – jedna osoba – jedna historia. A za każdą z nich kryje się fragment historii całego miasta. Bo pamięć o Zabrzu to nie tylko daty, budynki i wydarzenia. To przede wszystkim ludzie, którzy przez lata tworzyli jego życie. Każda z ławek poświęcona jest konkretnej osobie związanej z naszym miastem. To symboliczne miejsca spotkania z historią – zachęcające do zatrzymania się, refleksji i poznania historii ludzi, którzy współtworzyli Zabrze.
