10 lat partnerstwa miast Essen i Zabrza: dziedzictwo przemysłowe łączy

11.09.2025

Pod koniec sierpnia zabrzańska delegacja odwiedziła Essen w ramach podróży studyjnej. Jedenastoosobowa grupa skupiła się na tematyce dziedzictwa przemysłowego i zapoznała się m.in. z rozwojem, ochroną dziedzictwa i komunikacją instytucji chroniących ważne zabytki przemysłowe w regionie.

Wśród członków delegacji znaleźli się przedstawiciele Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. Muzeum jest jedną z największych i najważniejszych instytucji turystycznych i kulturalnych na Górnym Śląsku i jest częścią Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego (ERIH). Grupie z Muzeum towarzyszyli przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, na terenie którego znajduje się Zabrze, oraz przedstawiciele Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności.

Program obejmował wizyty w kilku wyjątkowych miejscach dziedzictwa przemysłowego w Zagłębiu Ruhry. Punktem kulminacyjnym była wizyta w kompleksie przemysłowym kopalni i koksowni Zollverein w Essen, wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO od 2001 roku i uznawanym na całym świecie za symbol udanej transformacji strukturalnej Zagłębia Ruhry. Grupa odwiedziła również Jahrhunderthalle (Halę Stulecia) w Bochum, kopalnię Zollern w Dortmundzie, Park Krajobrazowy Duisburg-Nord oraz Muzeum Górnośląskie. Delegacja była zakwaterowana w Essen.

Znająca dobrze historię obydwu naszych regionów dr Veronika Grabe, mieszkająca w Essen, towarzyszyła delegacji zarówno pod względem merytorycznym, jak i organizacyjnym. Od wielu lat angażuje się ona we współpracę Essen z Zabrzem i utrzymuje bliskie kontakty z oboma miastami.

Pod koniec sierpnia nadburmistrz Essen Thomas Kufen złożył gratulacje prezydentowi Zabrza Kamilowi Żbikowskiemu w liście gratulacyjnym z okazji jego wyboru na stanowisko prezydenta Zabrza . Podkreślił w nim bliską i długotrwałą współpracę między miastami Essen i Zabrze, a także znaczenie opartej na zaufaniu wymiany dla przyszłej współpracy. Życzył prezydentowi Zabrza Kamilowi Żbikowskiemu wielu sukcesów i siły na jego odpowiedzialnym stanowisku, podkreślając wspólny cel, jakim jest dalsze pogłębianie partnerstwa i promowanie przyjaznych stosunków między oboma miastami.

O współpracy Essen i Zabrza

Żadne inne miasto partnerskie nie ma tylu podobieństw do Essen, co Zabrze na Górnym Śląsku. Już w 1953 roku Essen objęło patronatem mieszkańców Zabrza, którzy wyjechali z Polski i co dwa lata organizuje ich spotkania w Niemczech. Od tego czasu współpraca stale się rozwija – w obszarach takich jak wspieranie nauki, medycyna, działania na rzecz osób z niepełnosprawnościami, turystyka przemysłowa, wymiana kulturalna, sportowa czy młodzieżowa. Aby zintensyfikować wymianę pomiędzy obydwoma miastami, w 2000 roku utworzono grupę wsparcia, która zbudowała gęstą sieć kontaktów między instytucjami gospodarczymi, kulturalnymi i społecznymi obu miast.

Ta udana współpraca została oficjalnie rozszerzona o oficjalne partnerstwo pomiędzy obydwoma miastami, które zostało podpisane 11 września 2015 roku. Od tego czasu młodzież zabrzańska regularnie co roku uczestniczy w Międzynarodowych Spotkaniach Młodzieży Miast Partnerskich Essen, a przedstawiciele obydwu miast, instytucji i stowarzyszeń na ich terenie prowadzą intensywną wymianę doświadczeń m.in. w zakresie zachowania dziedzictwa i kultury przemysłowej, mieszkalnictwa i pracy dla osób z niepełnosprawnościami, sportu i turystyki. Miasto Essen, działające tam firmy i organizacje pozarządowe organizują też pomoc humanitarną, w tym leki, generatory prądu i żywność dla zaatakowanej przez Rosję Ukrainy, w szczególności Równego – miasta partnerskiego Zabrza w Ukrainie, gdzie trafiło wiele transportów z pomocą humanitarną.

Fot. Veronika Grabe, Alfred Haug, Natalia Wojtoń, Miasto Zabrze