7. numer "Kronik Miasta Zabrze" już dostępny

15.01.2016

Właśnie ukazał się kolejny, siódmy numer rocznika Muzeum Miejskiego w Zabrzu – „Kroniki Miasta Zabrza”. W numerze zamieszczono artykuły będące pokłosiem V Konferencji Naukowej Muzeum Miejskiego w Zabrzu „Zabrze w latach wielkich wojen 1914–1918 i 1939–1945”.

Aleksandra Korol-Chudy opisuje początkowy entuzjazm wywołany wybuchem I wojny światowej, podejście do mobilizacji do wojska, aktywny udział zabrzan w różnego rodzaju zbiórkach przeznaczonych na cele wojenne. Adam Frużyński, po raz pierwszy goszczący na łamach zabrzańskiego rocznika, opisuje największe zakłady przemysłu ciężkiego w Zabrzu, ich rozwój i rosnące zaangażowanie w produkcję na rzecz wojska.

Kolejny autor, ksiądz Piotr Górecki, na podstawie zarządzeń i informacji Książęco-Biskupiego Wikariatu Generalnego we Wrocławiu z lat 1914–1918, przedstawia, jak biskup Adolf Bertram zareagował na wybuch wojny, a także jak zmieniało się podejście kościoła do wojny w następnych latach trwającego konfliktu. Piotr Hnatyszyn, bazując na różnych źródłach, próbuje ustalić pełną liczbę zabrzańskich Żydów poległych w I wojnie światowej. Artykuł zawiera krótkie biogramy poległych.

Zbigniew Gołasz, wieloletni pracownik naszego muzeum, a obecnie katowickiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, zajął się kwestią jeńców wojennych w Zabrzu i jego obecnych dzielnicach w latach 1915–1918. Przy prawie wszystkich zabrzańskich kopalniach i hutach znajdowały się obozy jenieckie, a uwięzieni w nich żołnierze musieli pracować w tych zakładach. Artykuł opisuje warunki mieszkaniowe, regulaminy, którym byli poddani jeńcy, normy wyżywienia, a także warunki pracy. Kończy go lista jeńców, którzy zmarli bądź zginęli w czasie przymusowego pobytu w Zabrzu.

Natalia Kania opisuje, w których zespołach gliwickiego oddziału Archiwum Państwowego w Katowicach, można znaleźć informacje dotyczące Zabrza w latach 1914–1918, a także jakich konkretnych spraw one dotyczą.

Marek Michalski z kolei odnalazł w Archiwum Państwowym w Gliwicach kronikę zabrzańskiej grupy Ligi Obrony Powietrznej Rzeszy, a w niej raporty opisujące działania wojenne na terenie Zabrza w czasie trzech pierwszych dni września 1939 roku. Oprócz tych wydarzeń, autor przedstawił wnioski, jakie wyciągnęli przedstawiciele grupy wizytujący Wieluń, zbombardowany 1 września 1939 roku.

Ostatni artykuł pokonferencyjny, autorstwa Mirosława Węckiego, przedstawia nastroje w Zabrzu w latach II wojny światowej, opisane w raportach sytuacyjnych partii nazistowskiej.

Dodatkowo zamieszczony został także artykuł ks. Piotra Góreckiego, będący swego rodzaju kontynuacją tekstu z poprzedniego rocznika „Kronik…” opisującego życie i działalność ostatniego niemieckiego proboszcza parafii pw. św. Andrzeja w Zabrzu. Tym razem autor opisuje działalność ks. O. Golombka po wyjeździe do Niemiec i jego starania o pojednanie pomiędzy Polakami i Niemcami.

Tom, jak co roku, kończy sprawozdanie z działalności Muzeum Miejskiego w Zabrzu. Za rok 2014 napisała je ówczesna p.o. dyrektora, Urszula Wieczorek.
Publikacja dostępna jest w Muzeum Miejskim w Zabrzu. Cena 25 zł.