XVI Międzynarodowa Konferencja Naukowa

09.11.2012

„Zdrowie i choroba. Wpływ jakości życia na kulturę w Europie Środkowej” to tytuł XVI Międzynarodowej Konferencji Naukowej z cyklu "Kultura Europy Środkowej", która odbędzie się w Zabrzu w dniach 15-16 listopada.

Program konferencji:

15 listopada 2012 r.
Teatr Nowy w Zabrzu, pl. Teatralny 1

9.00 Otwarcie Konferencji
9.15-9.40 prof. dr hab. Jan DRABINA, Zagadnienie chorób w niektórych średniowiecznych rękopisach
związanych ze Śląskiem.
9.40-11.30 Dyskusja panelowa na temat „Ból i cierpienie, radość i nadzieja – rola medycyny na
przestrzeni dziejów”: prof. Ewa CHOJECKA, prof. Henryka LANGAUER-LEWOWICKA,
prof. Dorota SIMONIDES, mgr Leszek JODLIŃSKI, prof. Marian OSLISLO, prof. Henryk
SAMSONOWICZ, prof. Janusz SKALSKI, prof. Marian ZEMBALA.
11.30-12.30 Projekcja filmu Haliny SZYMURY – „Profesor od serca – Zbigniew Religa”
12.30 przerwa

Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, ul. 3 Maja 19
"Postrzeganie chorób na przestrzeni wieków"

13.30-13.50 prof. PhDr. Marie BLÁHOVÁ, DrSc., Kronikářské zprávy o nemocech panovníků ve středověku.
13.50-14.10 dr Rúta ČAPAITĖ, Choroby w listach Witolda i jego korespondentów.
14.10-14.30 prof. dr hab. Marek CETWIŃSKI, Komes Wojsław i inni: rany, choroby i lekarze w polskich
kronikach średniowiecznych.
14.30-14.50 dr Katarzyna PĘKACKA-FALKOWSKA, Chorzy mieszczanie toruńscy w XVII wieku –
świadectwa lekarzy, świadectwa pacjentów.
14.50-15.05 przerwa
15.05-15.25 dr Agata BRYŁKA, W Koziorożcu, krew puszczać źle, purgacia brać, czyli rzecz o zabiegach
medycznych, które należy czynić. Obraz profilaktyki zdrowotnej w świetle śląskich wydawnictw
kalendarzowych do połowy XVIII wieku.
15.25-15.45 prof. dr hab. Waldemar KOWALSKI, mgr Olga DOMIŃSKA, Pińczów w czasach pomorów
(1650-1665, 1695-1715).
15.45-16.05 dr Martin FABER, Indie – Rosja – Polska – Prusy. Epidemia cholery z 1831/2 jako
wydarzenie międzynarodowe.
16.05-16.25 dr Igor KOPYLUK, Choroby zakaźne na Ukrainie Zachodniej w minionym stuleciu i ich
konsekwencje.
16.25-16.40 przerwa

"Dzieje medycyny i zapobieganie chorobom"

16.40-17.00 prof. dr hab. Beata WOJCIECHOWSKA, Poród i troska o małe dziecko w Polsce średniowiecznej.
17.00-17.20 prof. dr hab. Stefan CIARA, Lwowskie korzenie Śląskiej Akademii Lekarskiej.
17.20-17.40 ks. prof. dr hab. Kazimierz DOLA, Medyków śląskich XVII wieku troska o zdrowie mieszkańców. Zarządzenia starosty generalnego kardynała Fryderyka von Hessen z 1680 roku.
17.40-18.00 prof. dr hab. Stepan ZAKHARKEVICH, Stosunek do choroby i higieny w żydowskim ośrodku
na ziemiach białoruskich na podstawie pamiętników z końca XVIII – początku XIX wieku.
18.00 dyskusja

16 listopada 2012 r.

9.00- 9.20 prof. PhDr. Ivan HLAVÁČEK, CSc., Čeští lékaři a jejich nelékařské horizonty v 19. a 20.
století.
9.20-9.40 prof. dr hab. Piotr FRANASZEK, Publiczna ochrona zdrowia w Galicji w dobie autonomii.
9.40-10.00 prof. dr hab. Bożena PŁONKA-SYROKA, Kultura uzdrowiskowa w Polsce w latach 1918-
2012. Społeczno-kulturowe uwarunkowania zmiany jej modelu.
10.00-10.20 prof. dr hab. Bogusław CZECHOWICZ, Dawna kartografia w służbie medycyny na
obszarze Korony Królestwa Czech (ze szczególnym uwzględnieniem Śląska).
10.20-10.35 przerwa
10.35-10.50 prof. dr hab. Rajmund MICHALSKI, Maria Skłodowska Curie – znaczenie jej odkryć dla
zdrowia ludzkości. (komunikat)
10.50-11.10 prof. dr hab. Jolanta M. MARSZALSKA, Troska o zdrowie w świetle zachowanych zespołów starych druków medycznych, wybranych księgozbiorów zakonnych w Polsce.
11.10-11.30 ks. prof. dr hab. Waldemar GRACZYK, Zdrowie i choroba w korespondencji XVII-wiecznych uczonych: jezuity Macieja Kazimierza Sarbiewskiego i biskupa Stanisława
Łubieńskiego.
11.30-11.50 dr Tomasz KAŁUSKI, Formy zinstytucjonalizowanej opieki nad chorymi w okresie
wczesnonowożytnym. Szpitale na północnym Śląsku do XIX w.
11.50-12.30 dyskusja
12.30-13.30 przerwa
13.30-13.50 prof. dr hab. Wanda WOJTKIEWICZ-ROK, Nefrologia lwowska i wrocławska w XX w.
13.50-14.10 prof. dr hab. Wojciech IWAŃCZAK, Medycyna średniowieczna na Śląsku w obrazie powojennej historiografii.

"Varia"

14.10-14.30 prof. dr hab. Bogdan Jerzy ROK, Osiemnastowieczne kalendarze medyków krakowskich
i zamojskich.
14.30-14.50 prof. dr hab. Krystyna Konstancja KOSSAKOWSKA-JAROSZ, Zdrowie i choroba w kulturze
robotniczej XIX wieku. Spojrzenie krytyków górnośląskiej codzienności.
14.50-15.05 przerwa
15.05-15.25 dr Jacek KUREK, „Trupy leżą kupami”. Echa górniczych katastrof na Górnym Śląsku
w prasie galicyjskiej przełomu XIX i XX wieku.
15.25-15.45 dr Jan PACHOLSKI, Pobyty w uzdrowiskach w literaturze – w poszukiwaniu śląskiej
„Czarodziejskiej góry”.
15.45-16.05 prof. dr hab. Zygmunt WOŹNICZKA, Problemy zdrowotne więźniów obozów pracy
przymusowej na Górnym Śląsku po 1945 roku.
16.05-16.20 prof. dr hab. Grzegorz MIERNIK, Wokół ustawy aborcyjnej z 1956. (komunikat)
16.20-16.35 dr Beata GIBLAK, Kalectwo i choroba u Maxa Hermanna – Neiße jako aspekt duchowości
poety. (komunikat)
16.35-16.55 dr Roman STELMACH, Studenci z Górnego Śląska na Wydziale Medycznym Uniwersytetu
Wrocławskiego (do 1945 roku).
16.55-17.30 dyskusja
17.30 podsumowanie i zakończenie Konferencji.

PATRONAT HONOROWY
prof. dr hab. Barbara Kudrycka – Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego
ks. bp Jan Kopiec-Ordynariusz diecezji gliwickiej                                                                                                Adam Matusiewicz- Marszałek Województwa Śląskiego
Zygmunt Łukaszczyk – Wojewoda Śląski
Małgorzata Mańka-Szulik – Prezydent Miasta Zabrze
prof. dr hab. inż. Jerzy Klamka – Prezes Oddziału PAN w Katowicach
prof. dr hab. Wiesław Banyś – Rektor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
prof. dr hab. Przemysław Jałowiecki – Rektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

KOMITET ORGANIZACYJNY
Stefan Gajda – Polska Akademia Nauk
Dorota Szatters – Wydział Kultury i Sportu Urzędu Miejskiego w Zabrzu

WSPÓŁORGANIZATORZY
Muzeum Miejskie w Zabrzu, Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, Teatr Nowy,
Zabytkowa Kopalnia Węgla Kamiennego „Guido