Wystawa „Czas Mamuta”

16.04.2012

Mamut – w języku Eskimosów „ten który żyje pod ziemią”, ogromny, włochaty, sympatyczny Maniek, główny bohater znanego filmu animowanego „Epoka Lodowcowa”. Jak żył? Co jadł? Jaki był za życia? Współcześnie tłumaczenie tego słowa można traktować dosłownie.
Miliony znajdowanych kości zasypanych w ziemi lub też uwięzionych w lodzie są świadectwem tragedii, ogromnych ssaków plejstoceńskich, które jeszcze nie tak dawno stąpały po mamucim stepie.
Wymieranie gatunków jest naturalną częścią ewolucji, tak samo jak pojawianie się nowych. Jednak w historii Ziemi zdarzało się, że wiele gatunków wymierało jednocześnie. Przyczyny do dzisiaj nie są znane. Taki los spotkał dinozaury i ten sam los spotkał ogromne ssaki z epoki plejstoceńskiej.
W miarę jak znajdujemy coraz więcej skamieniałości i poddajemy je coraz bardziej specjalistycznym badaniom, żeby zrekonstruować rośliny i zwierzęta z minionych epok geologicznych, pogłębiamy wiedzę o prehistorycznym świecie, ale mimo tego miniony świat jest dalej dla nas tylko układanką, do której dokładamy nie zawsze dobrze dobrane puzzle.
Podczas prac na budowie obwodnicy Garwolina, natrafiono na dużą ilość porozrzucanych szczątków kostnych należących głównie do mamuta wielkiego. Znalezisko to stało się inspiracją do stworzenia w 2007 r. w Muzeum Geologicznym PIG w Warszawie tymczasowej wystawy „Czas mamuta”.
Obecnie kości mamuta, nosorożca włochatego, jelenia olbrzymiego i innych ssaków epoki plejstoceńskiej, zamieszkujących licznie tereny Polski, można oglądać i podziwiać w gmachu Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. Wystawę uzupełniają plansze informacyjne, dotyczące poszczególnych zwierząt, których kości zostały wyeksponowane. Na wystawie nie zabraknie, również namiotu z okresu paleolitu, zrekonstruowanego przez pracowników muzeum. W celu nadania ekspresji, wystawa została wzbogacona o aranżację muzyczną w raz z efektami dźwiękowymi dotyczącymi odgłosów poszczególnych zwierząt.
Od ostatniego masowego wymierania w późnym plejstocenie nie przybyło nowych gatunków zwierząt ani roślin. Obecnie zwierzęta i rośliny wymierają znacznie szybciej niż kiedykolwiek, winni są temu ludzie.
W ramach XIX edycji „Tygodnia Ziemi”, nawiązując do problematyki wymierania, zorganizowano również wystawę fotograficzną poświeconą zagrożonym gatunkom fauny polskiej. Wiele współcześnie żyjących jeszcze zwierząt, w niedalekiej przyszłości może stać się gatunkiem wymarłym.