Podsumowanie Konferencji

10.09.2008

W dniach 4-5 września 2008 r. odbyła się w Zabrzu V Międzynarodowa Konferencja na temat wykorzystania dziedzictwa przemysłowego dla turystyki pod kątem zrównoważonego rozwoju. Jej tematem przewodnim było umiejętne wykorzystanie dziedzictwa przemysłowego, jako wkładu działalności turystycznej do zrównoważonego rozwoju.

W pierwszym dniu konferencji zostało podpisane porozumienie o powołaniu w Zabrzu Międzynarodowego Centrum Dokumentacji i Badań nad Dziedzictwem Przemysłowym dla Turystyki. Podpisy pod porozumieniem złożyli: Bogusław Śmigielski – Marszałek Województwa Śląskiego, Zbyszek Zaborowski – Wicemarszałek, Francesco Frangialli – Sekretarz Generalny Światowej Organizacji Turystyki, Małgorzata Mańka–Szulik – Prezydent Zabrza i prof. Krzysztof Szaflarski – Rektor Górnośląskiej Wyższej Szkoły Handlowej. W uroczystości uczestniczyła Katarzyna Sobierajska – podsekretarz Stanu ds. Turystyki w Ministerstwie Turystyki i Sportu.

– Coraz więcej zabytków, które trafiają na listy UNESCO to zabytki techniki. Jak widać – nie chcemy stracić z otoczenia tego, co związane było z poprzednimi pokoleniami – mówił Francesco Frangialli, Sekretarz Generalny UNWTO.

Uroczystość była pierwszym punktem dwudniowej konferencji pn. "Dziedzictwo przemysłowe jako element zrównoważonego rozwoju turystyki". Po nim zaproszeni prelegenci przedstawiali sposoby wykorzystania obiektów postindustrialnych w swoich miastach i regionach.

Turystyka jest tą dziedziną ludzkiej aktywności i działalności gospodarczej, która szczególnie nadaje się do wykorzystania dziedzictwa przemysłowego w zrównoważonym rozwoju, ponieważ poszukuje atrakcji, rozwija więzi społeczne, zgłasza zapotrzebowanie na różnorodne usługi oraz tworzy miejsca pracy. Odnotowujemy stale rosnące, światowe zainteresowanie dziedzictwem przemysłowym w jego różnorodnych postaciach – postępujący proces jego dowartościowania jako dziedzictwa kultury, tworzenie na jego podstawie rozmaitych produktów turystycznych oraz postępującą specjalizację w tym zakresie. Powodzenie działań, mających na celu nadanie zabytkom przemysłowym nowej roli w społeczeństwie post-industrialnym – w tym poprzez przydanie im funkcji turystycznych – jest możliwe zwłaszcza wówczas, kiedy działania te są zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju w sferze ekologicznej, społecznej i ekonomicznej.

W drugim dniu konferencji odbyła się dyskusja przy okrągłym stole z udziałem ekspertów: prof. Ryszarda Janikowskiego z GWSH, dr. Tadeusza Burzyńskiego z Instytutu Turystyki w Krakowie S.A. i dziekana Wydziału Turystyki GWSH, Anny Somorowskiejm – byłej prezes PART, Antje Siemmann – prezes Miasta Różanego Sangerhausen, Henryka Handszuha – wykładowcy GWSH, UNWTO oraz dr. Zygmunta Kruczka – wykładowcy AWF w Krakowie, koordynatora projektu „Wspólna Sprawa” w Małopolsce. Moderatorem była Barbara Tekieli – dyrektor Stołecznego Biura Turystyki Warszawie. W wyniku dyskusji na temat percepcji i efektywnego zaangażowania różnorodnych podmiotów i gestorów obiektów dziedzictwa przemysłowego stwierdzono, że następuje stopniowy postęp w stosowaniu zasad, narzędzi i środków zrównoważonego rozwoju w turystyce, w tym turystyce dziedzictwa przemysłowego. Postęp ten wymaga jednak dalszych działań w zakresie informacji, edukacji i upowszechniania dobrych praktyk. Ważne jest poszukiwanie równowagi w sytuacji, gdy mamy do czynienia ze zderzeniem pomiędzy interesem indywidualnym i krótkoterminowym a interesem zbiorowym i długoterminowym. Zasada zrównoważonego rozwoju jest przeciwstawieniem gospodarki rabunkowej, która może dotyczyć wszelkich zasobów: naturalnych, ludzkich i społecznych.

Najlepszą formą ochrony zabytków dziedzictwa przemysłowego jest wykorzystanie ich dla tworzenia produktów turystycznych i harmonijnego wykorzystania, zgodnego z ideą zrównoważonego rozwoju regionów i miejscowości turystycznych. Proces tworzenia i kultywowania wartości służy podniesieniu konkurencyjności polskiej branży turystycznej.
Szczegółowe wnioski z konferencji, wynikające z dyskusji przy okrągłym stole, zamieszczone są w dokumencie załączonym do Dokumentu Końcowego V Międzynarodowej Konferencji na temat Dziedzictwa Przemysłowego jako Elementu Zrównoważonego Rozwoju dla Turystyki.