XIV Europejskie Dni Dziedzictwa

06.09.2007

8 września na terenie Zabrza obchodzone będą XIV Europejskie Dni Dziedzictwa 2007, które w tym roku odbywają się pod hasłem „Ludzie gościńca. Wędrowcy, pielgrzymi, tułacze”. Patronat honorowy nad obchodami w naszym regionie objęli: marszałek województwa śląskiego Janusz Moszyński, prezydent miasta Będzin Radosław Baran, prezydent miasta Bytom Piotr Koj, prezydent miasta Czeladź Marek Mrozowski, prezydent miasta Gliwice Zygmunt Frankiewicz, prezydent miasta Katowice Piotr Uszok, prezydent miasta Pszczyna Krystian Szostak, prezydent miasta Sosnowiec Kazimierz Górski, prezydent miasta Zabrze Małgorzata Mańka-Szulik, naczelny rabin Polski Michael Schudrich, przewodnicząca Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Bielsku-Białej Dorota Wiewióra oraz przewodniczący Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Katowicach Włodzimierz Kac.

Poniżej prezentujemy szczegółowy program Europejskich Dni Dziedzictwa w gmachu Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu:
godz. 13.00

Otwarcie wystawy „Sztuka konserwacji opraw książkowych” (ze zbiorów Biblioteki Narodowej), w tym prezentacja starodruków ze zbiorów Muzeum.
Wystawa ma na celu przybliżenie problematyki związanej z metodami i etapami konserwacji starodruków (pokaz przykładów przed, w trakcie i po czynnościach konserwatorskich). Zbiory Muzeum Górnictwa Węglowego obejmują ponad 100 egzemplarzy starodruków (od XVI do XVIII w.), jednakże prezentowanych będzie tylko kilka pozycji przykładowych. Natomiast Biblioteka Narodowa zaprezentuje znacznie okazalszy zbiór. Wystawa ma charakter uzupełniający Europejskie Dni Dziedzictwa.

godz. 13.30 – 16.00

Sesja popularno-naukowa „Zabytki kultury żydowskiej w województwie śląskim” (część II):

  • Barbara Kozłowska – prowadzenie konferencji,
  • Bożena Kubit – „Projekt "Żydzi gliwiccy: założenia, realizacja, wyniki”,
  • dr Jarosław Rokicki – „Osiągnięcia sportowców żydowskich w Polsce- olimpijczycy i członkowie reprezentacji Polski”,
  • Dariusz Walerjański – „Zapisane w kamieniu- najciekawsze zabytki kultury żydowskiej w woj. śląskim”,
  • projekcja filmu „Na ziemi nie obiecanej” w reżyserii W. Gołaszewskiego.

Warsztaty nauki języka hebrajskiego
Język hebrajski (z hebr. iwrit) – język z grupy kananejskiej języków semickich, należący do afroazjatyckiej rodziny językowej, zapisywany alfabetem hebrajskim.
Posługiwano się nim w starożytnym Izraelu, od czasów niewoli babilońskiej zaczął on jednak wychodzić z powszechnego użycia, stając się de facto martwym językiem, używanym jedynie w modlitwie, podczas ceremonii oraz do zapisu tekstów religijnych (Tora, Miszna). W życiu codziennym Żydzi posługiwali się innymi językami, początkowo aramejskim, później w diasporze głównie jidysz (aszkenazyjczycy), ladino-dżudezmo (sefardyjczycy) bądź arabskim. Pod koniec XIX w., dzięki staraniom m.in. Eliezera ben Jehudy, okrzykniętego „wskrzesicielem hebrajszczyzny”, powstała nowoczesna wersja języka hebrajskiego, który od chwili powstania państwa Izrael w 1948 jest oficjalnie językiem urzędowym tego kraju. Obecnie posługuje się nim ok 5,1 mln ludzi (wg niektórych szacunków, uwzględniających także Arabów izraelskich oraz Izraelczyków żyjących na emigracji, liczba użytkowników języka hebrajskiego może dziś sięgać nawet 8 mln).
Warsztaty nauki języka hebrajskiego obejmować będą:

  • poznanie 22 literowego alfabetu hebrajskiego,
  • zapoznanie się ze znaczeniami poszczególnych liter świętego języka,
  • możliwość nauki kaligrafowania własnego imienia i nazwiska w języku hebrajskim.

    Kiermasz wydawnictw poświęconych kulturze żydowskiej

    godz. 16.00 – 16.30

Otwarcie wystawy  „Synagogi i cmentarze południowo-wschodniej Polski” autorstwa Gerdy i Guntera Kuhna (ze zbiorów Żydowskiego Instytutu Historycznego).

Na wystawę składać się będą fotografie synagog z 67 miejscowości, cmentarzy z 30 miejsc i 8 oheli cadyków. Wystawa jest przekazem – przypomnieniem, odkrywającym często niezauważane ślady kultury żydowskiej w Polsce. Przybliża symboliczne zdobnictwo sztuki żydowskiej i tradycyjne formy architektury synagogalnej. Na fotografiach odbiorca ma okazję zobaczyć z bliska to co niejednokrotnie mijamy bez większej uwagi. Zarówno architektura jak synagogalna jak i kamienie macew czy ciekawa forma oheli – swoistych grobowców cadyków pozwalają rozbudzić naszą chęć poznania kultury żydowskiej. Wystawa była prezentowana w Niemczech, m.in. w Monachium. Autorzy, pastor Gunter Kuhn i jego żona Gerda, pokazują efekty swojej pracy kilkuletnich poszukiwań śladów kultury żydowskiej na terenach południowo-wschodniej Polski.

Autorzy (kuratorzy): Gerda i Gunter Kuhn
Rodzaj obiektów: fotografie
Liczba obiektów: 80
Wymiary: 57×74 , 30×40
Rodzaj oprawy (zawieszenia): antyramy
Podpisy: w języku niemieckim, w języku polskim

godz. 16.30 – 17.00

Podwieczorek „Rodzynki i migdały”, na który składać się będą przykładowe wyroby cukiernicze i piekarskie kuchni żydowskiej, w szczególności produkty „na słodko” zawierające rodzynki, migdały i miód, a także macę – chleb przaśny, spożywany przez Żydów podczas święta Pesach. Nawiązuje on do chleba, który spożywali Izraelici przed wyruszeniem z Egiptu. Przyrządzany jest ze specjalnie w tym celu przygotowanej mąki, bez użycia zakwasu, którego posiadania w domu podczas święta zakazuje żydowskie prawo religijne. Mąkę pszenną miesza się z wodą i piecze przez około osiemnaście minut, licząc od chwili wyrobienia ciasta. Ma ona postać płaskich placków o kształcie owalnym bądź kwadratowym.

Na degustację wstęp wolny.

godz. 17.00

Spektakl „Kwiaty polskie” Juliana Tuwima z udziałem wybitnych artystów scen polskich Zbigniewa Zapasiewicza i Olgi Sawickiej, przy fortepianie – kompozytor muzyki do spektaklu – Włodzimierz Nahorny.

Od godz. 10.00 do 13.00 będzie można również zwiedzać zabrzański cmentarz żydowski przy ul. Cmentarnej. Przewodnikiem będzie Dariusz Walerjański.
Zabrze (ul. Cmentarna – tylko w piątek 7 września w godz. 10.00-13.00). Przewodnikiem jest Dariusz Walerjański.

Mężczyzn i chłopców prosi się o przyniesienie nakryć głowy.