Tożsamość i tradycje

19.04.2007

W zabytkowej sali gimnastycznej przy ulicy Wojciecha odbyło się „I Forum Dziedzictwa Kulturowego 2007 w Zabrzu”, zorganizowane przez Stowarzyszenie "Nasze Biskupice". Patronat honorowy objęli: prezydent Małgorzata Mańka- Szulik oraz poseł RP Tadeusz Wita.

– Promując nasze dziedzictwo kulturowe wspólnie pracujemy dla dobra Zabrza – stwierdziła podczas otwarcia Forum prezydent Małgorzata Mańka-Szulik.

W spotkaniu uczestniczyło blisko 80 osób – pasjonatów, przedstawicieli stowarzyszeń, organizacji oraz instytucji zainteresowanych wymianą doświadczeń i nawiązaniem partnerskich kontaktów, współpracą w różnorodnych działaniach na rzecz dziedzictwa kulturowego naszego miasta. Celem Forum było również ustalenie zasad stałej współpracy i stworzenie Rady Dziedzictwa Kulturowego przy Prezydencie Miasta – poziomej struktury integrującej środowisko społeczników oraz instytucji miejskich. Uczestnicy postanowili działać wspólnie, kierując się zasadą poszanowania prawa, w poczuciu odpowiedzialności za dobro społeczne.

W trakcie części oficjalnej otwarto wystawę „Biskupice-prowincja magiczna”, prezentujacą fotografie wykonane przez Kasię Hołdę, uczennicę gimnazjum salezjańskiego i mieszkankę Biskupic.

Przebieg części roboczej relacjonuje Anna Sobecka-Bacia, prowadząca to spotkanie:

„W części roboczej spotkania, skonstruowanej wg zasady „od szczegółu do ogółu”, w 7 punktach zasygnalizowano różne aspekty zagadnienia dziedzictwa kulturowego.

Wskazałam na konieczność tworzenia społecznej świadomości, iż dziedzictwo związane jest zawsze z konkretnym środowiskiem kulturowym. Jest to obszar, w którym zabytki i obiekty stanowią część większej całości lub szerszego kontekstu.Za istotne uznaje się obejmowanie ochroną wszystkich elementów.

Ochrona całych środowisk kulturowych bierze swój początek z założenia, że wszystkie cechy danego obszaru są ze sobą powiązane i tworzą integralną całość, wchodząc w znaczące związki ze sobą. Oznacza to, że zmiany lub zakłócenia dotykające zaledwie jednego aspektu środowiska kulturowego mogą wpłynąć na jego ogólny charakter w taki sam sposób, jak wydarzenie w wielkiej skali.

W tym kontekście jako komplementarne, choć w różnych zakresach i dziedzinach, stały się wystąpienia dotyczące:

1. Kultury języka gwarowego, kultury bycia, znajomości literatury regionalnej i jej twórców- w działaniach popularyzatorskich; konkursowych, warsztatach, zawodach itp. (szkoły: ZSZ nr 10, SP nr 31, 21, 22, OPP 3).

2. Aspektu społecznego „mieszkańców wydziedziczonych”, przybyłych zarobkowo, z innych środowisk kulturowych i obecne otoczenie traktujących niechętnie, czy wręcz wrogo; ludzi często trwale bezrobotnych (DPPS Biskupice, MOPR, PUP, Stow. GUIDO).

3. Rozwoju atrakcyjności elementów dziedzictwa przez: turystykę w formie tradycyjnej (PTTK) oraz jako działania multimedialnego, aktywizującego i dynamicznego – ”produktu turystycznego”: teatr, warsztaty plastyczne, fotograficzne, imprezy muzyczne w miejscach zabytkowych, po-przemysłowych ,np. hale, kopalnie, itp. (muzea, szkoły -np. Zespół Szkół nr 18, stowarzyszenia- Kopalnia Sztuki, Misericordia, Wszechnica Zabrzańska, Pro Futuro, Nasze Biskupice) oraz Urząd Miasta z projektem nowatorskim :”Zabytkowa kopalnia Guido” (budowa multidyscyplinarnego kompleksu turystycznego o randze europejskiej).

4. Zagadnienia architektoniczne dziedzictwa kulturowego i związane z tym problemy prawne, np. w rewitalizacji osiedli robotniczych i innych obiektów z przykładem pozytywnym m.in.: działań instytucji miejskich w Rudzie Śl., przedsiębiorców prywatnych np. Demex w Zabrzu, czy Łaźnia Miejska.

5. Zagadnienia związane z koniecznością uporządkowania przez władze Zabrza stosunków. własnościowych wielu obiektów o charakterze zabytkowym w mieście, a nie będących jego własnością, a więc bez statusu zabytku. Są one pozbawione możliwości korzystania z funduszy unijnych i dotacji – co krępuje możliwość działania np. miejskiego konserwatora zabytków i odpowiednich służb (zarówno finansowo, jak i prawnie). W tym miejscu podkreślono ważną rolę Rady Miasta w aktywności wnioskowej.

6. Pomoc w poszukiwaniu środków, przygotowywaniu wniosków o dotacje zewnętrzne, zwłaszcza przez nieduże organizacje pozarządowe, zadeklarowała przedstawicielka Stowarzyszenia „Kopalnia Sztuki”.

7. Ostatnim aspektem spotkania, bardzo mocno rozwiniętym, zrealizowanym, była sprawa dobrej rozmowy partnerów we wspólnej sprawie, z pełną życzliwością, bez rywalizacji. Jest to element trudny do uchwycenia i realizacji, a tak istotny w stosunkach międzyludzkich”.

Warto podkreślić, że list intencyjny do prezydent Małgorzaty Mańki –Szulik podpisało 45 podmiotów – osób, organizacji i instytucji.

Szczegółowe informacje na temat Forum dostępne są na stronie internetowej Stowarzyszenia „Nasze Biskupice” www.biskupice.com